رحم اجارهای یا جایگزین
رحم اجارهای (surrogacy) یکی از انواع روشهای کمک باروری است و زنی که به عنوان حامل محسوب میشود، نه ماه دوران بارداری را سپری خواهد نمود و این درحالی است که جنین درون رحم، ژنتیک پدر و مادر اصلی خود را دارد. برای بارداری با کمک رحم اجارهای ابتدا تخمک و اسپرم از زوجین گرفته میشود و با کمک یکی از روشهای کمک باروری مانند ICSI، جنین تشکیل میشود، بنابراین جنین تشکیل یافته دارای ژنتیک مشابه با پدر و مادر ژنتیکی خود میباشد. سپس در صورتی که جنین رشد کافی در محیط آزمایشگاه را داشته باشد، در رحم فرد دیگری قرار میگیرد.
حکم شرعی رحم اجارهای
مراجع تقلید مختلف، دیدگاههای متفاوتی درباره استفاده از رحم جایگزین دارند، بنابراین، حکم شرعی بر اساس مکتب فقهی هر فرد متفاوت است. اگرچه مشاوران حقوقی در مراکز ناباروری به زوجین اطلاعات کافی در این خصوص را ارائه میدهند. برخی از فتاوای مراجع تقلید به شرح زیر است:
-
آیتالله العظمی خامنهای: استفاده از رحم اجارهای به تنهایی مشکلی ندارد، اما باید از انجام اعمال حرام مانند نگاه کردن و لمس کردن اجتناب شود.
-
آیتالله العظمی مکارم شیرازی: اگر نطفهای توسط زوجین خارج از رحم تشکیل شده و در رحم فرد دیگری قرار بگیرد، به تنهایی مشکلی ندارد. با توجه به اینکه ممکن است لمس یا نگاه به نامحرم رخ دهد، در شرایط ضروری استفاده از رحم جایگزین مجاز است.