IUI (تلقیح داخل رحمی)
تلقیح داخل رحمی (IUI) یکی از روشهای کمک به باروری است که به زوجهایی که با مشکلات باروری مواجه هستند، کمک میکند تا بچهدار شوند. در این روش، اسپرم به طور مستقیم به رحم زن تزریق میشود. این کار با استفاده از یک کاتتر کوچک انجام میشود که از طریق دهانه رحم عبور کرده و اسپرم را در نزدیکی تخمکها قرار میدهد.
چند نکته مهم!
زمانبندی: این روش معمولا در زمان تخمکگذاری زن انجام میشود، یعنی زمانی که تخمک از تخمدان آزاد میشود. این کار شانس لقاح اسپرم و تخمک را افزایش میدهد.
داروهای باروری: برخی از زنان ممکن است قبل از انجام IUI از داروهای باروری استفاده کنند تا تخمدانهایشان برای تولید تخمکهای بیشتر تحریک شوند. این کار نیز شانس لقاح را افزایش میدهد.
مراحل انجام IUI: ابتدا مرد باید در آزمایشگاه آندرولوژی نمونه اسپرم خود را تحویل دهد. اسپرمهای سالم و قوی از سایر مواد موجود در مایع منی جدا میشوند. سپس اسپرمها با استفاده از کاتتر کوچک به رحم زن تزریق میشوند.
مناسب برای: IUI برای زنانی که مشکلاتی در مخاط دهانه رحم دارند یا برای مردانی که تعداد اسپرم کمی دارند، مفید است. همچنین برای زوجهایی که علت ناباروریشان ناشناخته است، میتواند گزینهای مناسب باشد.
آمار جهانی IUI
روش IUI (تلقیح داخل رحمی) یکی از رایجترین و کمتهاجمیترین روشهای کمکباروری در سطح جهان است که معمولاً به عنوان یکی از گزینههای اولیه درمان ناباروری، بهویژه در موارد ناباروری با علت نامشخص یا اختلالات خفیف در کیفیت اسپرم، مورد استفاده قرار میگیرد. این روش به دلیل سادگی نسبی، هزینه کمتر نسبت به IVF و امکان انجام در سیکل طبیعی یا همراه با تحریک تخمکگذاری، در بسیاری از کشورها بهصورت گسترده انجام میشود.
با توجه به اینکه ناباروری در جهان مسئلهای شایع محسوب میشود و بنا بر گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO) حدود ۱ نفر از هر ۶ نفر در طول زندگی خود ناباروری را تجربه میکنند، استفاده از روشهای درمانی مؤثر و در دسترس مانند IUI، نقش مهمی در پاسخ به این نیاز جهانی دارد.
نرخ موفقیت IUI در جهان
نتایج روش IUI در افراد مختلف میتواند متفاوت باشد، اما گزارشهای بینالمللی نشان میدهد به طور کلی، نرخ موفقیت IUI در هر سیکل درمانی معمولاً در یک بازه کلی قرار میگیرد و تحت تأثیر عوامل فردی و پزشکی تغییر میکند.
برخی منابع درمانی و کلینیکی معتبر، میزان موفقیت IUI را به صورت کلی حدود ۵ تا ۱۵ درصد در هر سیکل گزارش میکنند. (CNY Fertility)
همچنین در بسیاری از مراکز درمان ناباروری، در سنین پایینتر—بهویژه در افراد زیر ۳۵ سال—نرخ موفقیت میتواند بالاتر بوده و در حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد در هر سیکل نیز گزارش شود. (New Hope Fertility)
سنجش نتایج IUI
موفقیت در روش IUI معمولاً با شاخصهای زیر ارزیابی میگردد:
-
درصد بارداری در هر سیکل درمانی
-
درصد بارداری بالینی (تشخیص بارداری با سونوگرافی)
-
درصد تولد زنده (شاخص دقیقتر برای نتیجه درمان)
-
موفقیت تجمعی پس از چند دوره (Cumulative Pregnancy/Live Birth Rate)
از نظر علمی، نرخ تولد زنده معیار دقیقتری برای سنجش نتیجه درمان محسوب میشود؛ زیرا صرف مثبت شدن تست بارداری، به معنی نتیجه نهایی نیست و لازم است بارداری به تولد زنده منجر شود.
اطلاعات بیشترتفاوت نتایج IUI در افراد مختلف
نکته مهم این است که IUI یک درمان کاملاً «یکسان برای همه» نیست؛ بنابراین نتیجه آن به عوامل متعددی وابسته است، از جمله:
-
سن خانم و کیفیت ذخیره تخمدان
-
وضعیت تخمکگذاری و نظم چرخه قاعدگی
-
کیفیت و تعداد اسپرم (پس از آمادهسازی آزمایشگاهی)
-
علت ناباروری (نامشخص، مردانه خفیف، مشکلات دهانه رحم و...)
-
استفاده یا عدم استفاده از داروهای تحریک تخمکگذاری
-
تعداد دفعات انجام IUI و برنامه درمانی پزشک
به همین دلیل در بسیاری از موارد، پزشک متخصص پس از ارزیابی شرایط زوجین، مشخص میکند که آیا IUI گزینه مناسبی هست یا بهتر است درمانهای پیشرفتهتری مانند IVF در دستور کار قرار گیرد.
جایگاه IUI در درمان ناباروری
بر اساس راهنماهای علمی انجمن آمریکایی پزشکی تولیدمثل (ASRM)، IUI در بسیاری از موارد بهعنوان یک درمان کمتهاجمی و مقرونبهصرفه و بهویژه در ناباروری با علت نامشخص یا مشکلات خفیف عامل مردانه، به عنوان گزینه اولیه یا مرحلهای قبل از IVF مطرح میشود. (ASRM)