هیستروسالپنگوگرافی (HSG) چیست و چه زمانی انجام میشود؟
هیستروسالپنگوگرافی (HSG) یک روش تصویربرداری تشخیصی است که برای بررسی وضعیت رحم و لولههای رحمی در زنان انجام میشود. این آزمایش معمولاً در روند بررسی ناباروری زنان نقش مهمی دارد و به پزشک کمک میکند علت باردار نشدن را دقیقتر شناسایی کند.
در این مقاله به زبان ساده توضیح میدهیم HSG چیست، چگونه انجام میشود و چه زمانی پزشک آن را تجویز میکند.
هیستروسالپنگوگرافی (HSG) چیست؟
HSG نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس است که در آن با تزریق ماده حاجب (رنگ مخصوص) داخل رحم، شکل رحم و باز یا بسته بودن لولههای رحمی بررسی میشود.
این آزمایش نشان میدهد:
- آیا رحم شکل طبیعی دارد یا خیر
- آیا لولههای رحمی باز هستند یا انسداد دارند
چرا HSG در بررسی ناباروری اهمیت دارد؟
برای بارداری طبیعی، باز بودن لولههای رحمی ضروری است تا اسپرم بتواند به تخمک برسد. در صورتی که لولهها بسته باشند، لقاح بهطور طبیعی انجام نمیشود.
HSG به پزشک کمک میکند تا:
- انسداد لولههای رحمی را تشخیص دهد
- ناهنجاریهای داخل رحم را شناسایی کند
- درباره روش درمان یا کمکباروری تصمیمگیری کند
HSG چه مشکلاتی را تشخیص میدهد؟
- انسداد لولههای رحمی
- انسداد یکطرفه یا دوطرفه
- انسداد ناشی از عفونت، جراحی یا چسبندگی
- ناهنجاریهای رحم
HSG میتواند موارد زیر را نشان دهد:
- رحم دوشاخ یا غیرطبیعی
- پولیپ یا فیبروم داخل رحم
- چسبندگیهای داخل رحم (سندروم آشرمن)
- بررسی شکل کلی رحم
این آزمایش اطلاعات ارزشمندی درباره اندازه و شکل رحم در اختیار پزشک قرار میدهد.
HSG چگونه انجام میشود؟
مراحل انجام هیستروسالپنگوگرافی بهصورت خلاصه:
- انجام آزمایش در مرکز تصویربرداری
- قرار گرفتن بیمار روی تخت مخصوص
- تزریق ماده حاجب از طریق دهانه رحم
- گرفتن تصاویر اشعه ایکس در حین عبور ماده حاجب
- بررسی مسیر حرکت ماده حاجب در رحم و لولهها
مدت زمان انجام معمولاً ۱۰ تا ۱۵ دقیقه است.
آیا انجام HSG درد دارد؟
احساس درد در HSG معمولاً:
- خفیف تا متوسط
- شبیه درد قاعدگی
است و کوتاهمدت میباشد. در صورت نیاز، پزشک ممکن است مسکن تجویز کند.
بهترین زمان انجام HSG چه زمانی است؟
بهترین زمان انجام HSG:
- روز ۷ تا ۱۰ سیکل قاعدگی )بعد از پایان پریود و قبل از تخمکگذاری(
این زمان باعث میشود:
- احتمال بارداری وجود نداشته باشد
- تصاویر دقیقتری به دست آید
آیا HSG خطر یا عوارض دارد؟
HSG معمولاً آزمایشی ایمن است، اما ممکن است عوارض خفیفی ایجاد شود:
- لکهبینی مختصر
- درد خفیف زیر شکم
- بهندرت عفونت
رعایت دستورات پزشک قبل و بعد از آزمایش احتمال عوارض را به حداقل میرساند.
آیا بعد از HSG امکان بارداری وجود دارد؟
بله، در برخی خانمها، پس از انجام HSG و باز شدن لولهها توسط ماده حاجب، شانس بارداری در ماههای بعد افزایش پیدا میکند.
HSG با چه آزمایشهایی تکمیل میشود؟
برای بررسی کامل ناباروری، HSG معمولاً همراه با موارد زیر انجام میشود:
- سونوگرافی واژینال
- آزمایشهای هورمونی
- آزمایش اسپرم آنالیز
- معاینه تخصصی پزشک
جمعبندی
هیستروسالپنگوگرافی (HSG) یکی از مهمترین آزمایشها در بررسی ناباروری زنان است که وضعیت رحم و لولههای رحمی را مشخص میکند. انجام بهموقع و تفسیر صحیح نتایج این آزمایش نقش مهمی در انتخاب مسیر درمان دارد.
در کلینیک تخصصی ناباروری دانامهر، بررسیهای تشخیصی ناباروری با دقت بالا و تحت نظر پزشکان متخصص انجام میشود تا بهترین تصمیم درمانی برای هر فرد گرفته شود.